SINO SI GREGORIA DE JESUS?

Si Gregoria de Jesus o Aling Oriang ay isa sa mga bayani ng Philippine revolution noong 1896.  Ipinanganak siya noong Mayo 9, 1875 sa Kalookan sa isang middle-class at konserbatibong Roman Catholic family. Ang kanyang ama ay si Nicolas de Jesus, isang master mason at karpentero. Nang maglaon ay nagkaroon ito ng posisyon sa ilalim ng Spanish colonial supremacy. Naging tenyente segundo, tenyente mayor at gobernadorcillo. Ang kanyang ina ay si Baltazara Alvarez Francisco na nagmula sa Noveleta, Cavite. Pamangkin ito ni General Mariano Alvarez, pinuno ng Magdiwang Council sa Cavite at isa sa mga lokal na pulitiko sa probinsya.

Noong bata pa, isang magaling na estudyante si Gregoria at tumanggap ng silver medal sa isang eksaminasyon na inorganisa ng Gobernador-Heneral at ng local parish priest. Nang maging Secondary School student, pinaglagi na lang siya ng mga magulang sa bahay para bantayan ang nakababatang kapatid na babae at ang kanilang family farm. Nasa kolehiyo na kasi sa Maynila ang pareho niyang kapatid na lalaki.

Nang tumuntong sa edad na labingwalo, isang biyudo na nagngangalang Andres Bonifacio ang nagsimulang bumisita sa kanya. Ipinahayag ni Bonifacio sa mga magulang ni Gregoria ang intensyon nito at ang kagustuhan nitong pakasalan ang kanilang anak. Tumutol ang ama ni Aling Oriang sa kanilang pagpapakasal.  Isa kasing Freemason si Andres. Ipinagpatuloy pa rin ni Bonifacio ang panliligaw kay Gregoria at makalipas ang anim na buwan ay tuluyan na siyang umibig sa lalaki. Ipinagtapat niya iyon sa ama at hiningi ang pagpayag nito sa kanilang pagpapakasal na maglaon ay ibinigay din naman nito.

Bago sila ikinasal noong March 1893, sumapi na sa Katipunan si Gregoria at tinawag na Lakambini. Nagkaroon sila ng tradisyonal na kasal sa Binondo Church. Makalipas ang isang lingo, kinasal sila ayon sa Katipunan rites. Noong gabi ring iyon nabuo ang Women’s Chapter ng Katipunan. Pinamunuan iyon ni Josefa Rizal, kapatid ni Jose Rizal. Si Gregoria ang in-appoint na Vice President at tagapag-ingat ng mga mahahalagang kasulatan ng Katipunan. Kapag nagbabahay-bahay at nag-iinspeksyon ang mga Guardia Civil, iniipon ni Gregoria ang lahat ng sikretong dokumento at mag-iikot buong gabi sakay ng kalesa, uuwi lamang siya kapag siguradong ligtas na. “Inang Oriang” ang karaniwang tawag ng mga manghihimagsik kay Gregoria. Pinamahalaan niya ang pagpapakain at pagpapagamot sa mga kasapi ng Katipunan na minalas na masugatan. Si Gregoria at Benita Javier din ang nagtahi ng unang flag ng Katipunan na pulang tela na mayroong tatlong puting horizontal Ks.

Makalipas ang isang taon, bumalik si De Jesus sa bahay ng pamilya dahil sa kanyang pagbubuntis. Ipinanganak niya ang kanilang nag-iisang anak ni Bonifacio na pinangalanan niyang Andres. Makalipas ang dalawang buwan, noong Holy Week ng 1896, bumalik si Gregoria at Andres sa Manila pero nakita nilang sunog na ang kanilang bahay. Napilitan ang mag-asawa kasama ang kanilang  anak na makitira sa bahay ng mga kaibigan at kamag-anak. Makalipas ang ilang buwan, namatay ang kanilang anak sa smallpox.

Noong April 28, 1897, dinakip ng mga tauhan ni Aguinaldo sina De Jesus, Bonifacio at kapatid nitong si Procopio. Hindi ipinaalam kay Gregoria ang pagpatay na ginawa kay Bonifacio. Nang malaman iyon, pilit niyang hinanap ang mga labi ng nasirang asawa pero hindi na niya iyon nakita.

Si Julio Nakpil, ang commander ng Katipunan forces at loyal kay Bonifacio ang siyang nag-alaga sa biyudang si De Jesus. Nagkaibigan ang dalawa at ikinasal sa Quiapo Church noong Disyembre 10, 1898. Matapos ang Philippine revolution, tumira sina De Jesus at Nakpil kasama ang kanilang anim na anak sa bahay ng kapatid ni Nakpil na si Petrona at asawa nitong pilantropo na si Dr.Ariston Bautista. Walang anak ang mag-asawa. Sila ang tumulong sa pagpapalaki at pagpapaaral sa mga anak nina Gregoria at Julio.

1943 nang mamatay si Gregoria de Jesus noong Panahon ng Pananakop ng mga Hapon.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here